Retrograde là gì? Giải thích cơ chế kim hồi ngược trên đồng hồ từ A–Z
Retrograde là gì?
Retrograde (hay còn gọi là kim hồi ngược) là kiểu hiển thị trong đó kim đồng hồ chỉ di chuyển trên một cung số giới hạn (thay vì quay tròn 360°). Khi kim chạm đến điểm cuối của thang đo, nó sẽ bật ngược nhanh chóng về vị trí ban đầu để bắt đầu một chu kỳ mới.
Nói cách khác, Retrograde không quay vòng liên tục mà di chuyển – dừng – hồi ngược, tạo nên hiệu ứng thị giác rất đặc trưng và ấn tượng trên mặt số.
Dấu hiệu nhận biết đồng hồ Retrograde:
-
Có thang đo hình vòng cung (arc scale)
-
Kim “nhảy ngược” khi kết thúc chu kỳ
-
Thường dùng cho lịch ngày, lịch thứ, tháng hoặc mức năng lượng
Nguồn gốc và ý nghĩa của thuật ngữ Retrograde
Trong tiếng Anh, Retrograde có nghĩa là đi ngược lại, lùi về sau.
Trong lĩnh vực đồng hồ, thuật ngữ này dùng để chỉ chuyển động hồi ngược của kim hiển thị, trái ngược với chuyển động tròn liên tục quen thuộc.
Retrograde được xếp vào nhóm complication – các chức năng bổ sung ngoài giờ, phút, giây cơ bản, và là một trong những complication đòi hỏi kỹ thuật chế tác rất cao.
Cơ chế hoạt động của chức năng Retrograde
Về mặt cơ học, Retrograde hoạt động dựa trên:
-
Hệ thống bánh răng
-
Cam định hình
-
Lò xo tích năng lượng
Trong suốt chu kỳ hiển thị, kim Retrograde tích trữ năng lượng. Khi chạm mốc cuối cùng, năng lượng này được giải phóng tức thì, khiến kim bật ngược về điểm đầu chỉ trong tích tắc, sau đó tiếp tục chu trình mới.
Ví dụ dễ hiểu:
-
Với Retrograde Date, kim chạy từ ngày 1 đến 31
-
Đúng 24h ngày cuối tháng, kim nhảy ngược về ngày 1 mà không cần chỉnh tay
Chính chuyển động “bật ngược” này là điểm làm nên giá trị kỹ thuật và thẩm mỹ của Retrograde.
Xem thêm: Haute Horlogerie là gì? Đặc điểm đồng hồ Haute Horlogerie
Retrograde được dùng để hiển thị những gì?
Retrograde có thể ứng dụng cho nhiều chức năng khác nhau trên đồng hồ, phổ biến nhất gồm:
Retrograde lịch ngày (Date)
Kim chỉ ngày chạy theo cung và hồi về ngày 1 khi hết tháng.
Retrograde lịch thứ (Day)
Kim di chuyển từ Thứ Hai đến Chủ Nhật, sau đó bật về Thứ Hai.
Retrograde lịch tháng
Kim chạy từ Tháng 1 đến Tháng 12 rồi quay lại đầu năm.
Retrograde mức năng lượng (Power Reserve)
Cho biết lượng năng lượng còn lại của bộ máy theo dạng hồi ngược.
Retrograde giờ hoặc phút
Xuất hiện trên các mẫu haute horlogerie cực kỳ phức tạp.
Ưu điểm và hạn chế của đồng hồ Retrograde
| Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|
| Thiết kế độc đáo, giàu tính nghệ thuật | Cơ chế phức tạp |
| Thể hiện trình độ chế tác cao | Giá thành cao |
| Hiển thị trực quan, tiết kiệm không gian mặt số | Chi phí sửa chữa lớn |
| Giá trị sưu tầm cao | Ít thương hiệu sản xuất |
Retrograde không dành cho số đông, nhưng lại là biểu tượng của đẳng cấp kỹ thuật trong thế giới đồng hồ cơ.
Lịch sử phát triển của chức năng Retrograde
-
Cuối thế kỷ 17: Retrograde xuất hiện trên các mẫu đồng hồ bỏ túi, kim giờ chỉ chạy nửa vòng rồi hồi về.
-
Cuối thế kỷ 18: Bậc thầy Abraham-Louis Breguet ứng dụng Retrograde cho lịch ngày và Equation of Time (phương trình thời gian).
-
Cuối thế kỷ 20 đến nay: Retrograde trở lại mạnh mẽ trên đồng hồ đeo tay cao cấp và trở thành dấu ấn của haute horlogerie.
Các loại Retrograde phổ biến hiện nay
1. Retrograde tiêu chuẩn
Kim chạy theo cung và hồi về điểm đầu khi kết thúc chu kỳ.
2. Retrograde giả (Pseudo Retrograde)
Một kim hồi ngược, trong khi kim khác vẫn chuyển động tiến.
3. Retrograde ngược dòng (Bi-directional / Flyback-style)
Xuất hiện trên các cơ chế bấm giờ hoặc đồng hồ cực kỳ phức tạp.
Những mẫu đồng hồ Retrograde tiêu biểu
Vacheron Constantin Retrograde Date 6010T
Kết hợp Retrograde Date với Tourbillon, thể hiện đỉnh cao chế tác thủ công.
Hublot MP-13 Tourbillon Bi-Axis Retrograde
Hiển thị giờ và phút hồi ngược trên hai vòng cung riêng biệt, thiết kế độc nhất.
Patek Philippe Perpetual Calendar Retrograde 5496P
Lịch vạn niên kết hợp Retrograde Date, được giới sưu tầm đánh giá rất cao.
Retrograde có đáng mua không?
Nên chọn đồng hồ Retrograde nếu bạn:
-
Yêu thích cơ chế cơ học phức tạp
-
Đề cao giá trị kỹ thuật và nghệ thuật
-
Muốn một mặt số khác biệt, không đại trà
Không phù hợp nếu bạn:
-
Chỉ cần đồng hồ xem giờ đơn giản
-
Ưu tiên chi phí thấp, dễ sửa chữa
Xem thêm: Từ A-Z Các Thuật Ngữ Đồng Hồ Đeo Tay Mà Bạn Cần Biết
Câu hỏi thường gặp về Retrograde (FAQ)
Retrograde có làm đồng hồ nhanh hỏng không?
→ Không, nếu bộ máy được thiết kế tốt và bảo dưỡng đúng cách.
Retrograde có phải là complication không?
→ Có. Retrograde là một complication phức tạp trong chế tác đồng hồ.
Retrograde có chỉnh tay được không?
→ Có, nhưng cần chỉnh đúng hướng dẫn của hãng để tránh hư hỏng cơ cấu.







